Metoda Vojty, znana także jako terapia Vojty, została opracowana przez czeskiego neurologa, Václava Vojtę, w latach 50. XX wieku. Jest to terapia neurofizjologiczna, która jest stosowana w leczeniu dzieci z zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak mózgowe porażenie dziecięce lub opóźnienie rozwoju psychoruchowego.
Na czym polega metoda Vojty?
Metoda Vojty składa się z dwóch głównych części – diagnostycznej i terapeutycznej. Celem części diagnostycznej jest wykrycie wczesnych zaburzeń w rozwoju psychoruchowym niemowląt już w pierwszych tygodniach życia. Z kolei zadaniem części terapeutycznej jest rozpoczęcie rehabilitacji jak najwcześniej, aby uniknąć utrwalenia patologicznych wzorców motorycznych. Metoda Vojty opiera się na przekonaniu, że w naszym programie ruchowym, zwanym ontogenezą ruchową, zapisane są genetycznie wzorce lokomocji, które definiują indywidualny program rozwoju ruchowego człowieka. Zgodnie z tą koncepcją, wzorce te dotyczą przede wszystkim mechanizmów niezbędnych do zmiany pozycji ciała, pionizowania się oraz chodu i są obecne u każdego człowieka od momentu poczęcia. Automatycznie ujawniają się one w miarę rozwoju centralnego układu nerwowego, a rozwój ruchowy człowieka przebiega zgodnie z tymi wzorcami. W przypadku jakichkolwiek odstępstw od nich, konieczna jest rehabilitacja, a to właśnie jest głównym celem terapeutycznym metody Vojty.
Główne założenia metody Vojty:
Metoda opiera się na wzajemnych reakcjach między różnymi grupami mięśniowymi w organizmie. Terapia skupia się na wywołaniu określonych reakcji ruchowych, które występują naturalnie u zdrowych niemowląt i dzieci. Te ruchy są związane z rozwojem psychoruchowym i kontrolą posturalną. Działąnia obejmują m.in:
- ułożenie dziecka w odpowiednich pozycjach, które stymulują pożądane reakcje ruchowe.
- stosowanie specyficznych technik manualnych do aktywacji odpowiednich grup mięśniowych
- wywoływanie naturalnych reakcji ruchowych poprzez odpowiednie bodźce sensoryczne.
Żeby terapia przyniosła zamierzone rezultaty ćwiczenia należy powtarzać kilkakrotnie w ciągu dnia. Dlatego, w terapii metodą Vojty bardzo ważną rolę odgrywają rodzice oraz opiekunowie dziecka, którzy często ćwiczą z dzieckiem powtarzając ćwiczenia zalecone przez terapeutę.
Wskazania do terapii Vojty
W Poznaniu terapię Vojty wdrażamy w ściśle określonych pozycjach wyjściowych i stosujemy wyzwalanie w określonych strefach na ciele pacjenta. Prowadzi to do podporu mechanizmu podporowo-wyprostego, celowego ruchu fazowego i sterowanie postawą ciała. Dzięki temu metoda ta znajduje zastosowanie szczególnie u niemowląt i dzieci z:
-
asymetrią ułożeniową,
-
obniżonym lub wzmożonym napięciem mięśniowym,
-
opóźnieniami rozwoju ruchowego,
-
trudnościami w utrzymaniu stabilnej postawy,
-
problemami z kontrolą głowy i tułowia.
Kluczowe elementy terapii Vojty:
-
Stymulacja wybranych stref ciała pozwala na aktywację wrodzonych wzorców ruchowych, nawet u bardzo małych dzieci. Często wspomagająco stosujemy integrację sensoryczną.
-
Metoda Vojty bywa stosowana u niemowląt z asymetrią ułożeniową, nieprawidłowym napięciem mięśniowym oraz opóźnieniami rozwoju motorycznego.
-
Regularna praca może wspierać rozwój takich umiejętności jak obracanie się, podpieranie, czworakowanie czy przygotowanie do siadania.
-
Niezbędnym elementem terapii jest współpraca z rodzicami oraz instruktaż ćwiczeń domowych.
W terapii Vojty szczególnie ważna jest rola rodziców. Po każdej sesji otrzymują oni dokładne wskazówki dotyczące pracy w domu — obejmujące częstotliwość ćwiczeń, sposób ich wykonywania oraz obserwację reakcji dziecka. Dzięki temu terapia nie ogranicza się wyłącznie do pracy w gabinecie, lecz staje się elementem codziennego funkcjonowania dziecka.
Co warto wiedzieć o terapii Vojty?
Terapia Vojty w Poznaniu, prowadzona w BabyFizjo, jest metodą ukierunkowaną na organizację ruchu, regulację napięcia mięśniowego oraz poprawę stabilizacji posturalnej dziecka. Opiera się na neurofizjologicznych mechanizmach sterowania ciałem i wymaga precyzyjnej pracy terapeuty oraz systematyczności w ćwiczeniach domowych.
Jej istotą nie jest wykonywanie przypadkowych ćwiczeń, lecz stymulacja naturalnych wzorców motorycznych w sposób powtarzalny i zaplanowany. Dzięki temu metoda Vojty może być stosowana zarówno u bardzo małych niemowląt, jak i u starszych dzieci wymagających wsparcia w rozwoju ruchowym.
W BabyFizjo terapia Vojty prowadzona jest przez wykwalifikowanych terapeutów, którzy dbają o bezpieczeństwo dziecka, właściwe ułożenie ciała oraz odpowiedni dobór pozycji terapeutycznych. Każda sesja poprzedzona jest obserwacją reakcji dziecka i dostosowaniem sposobu pracy do jego aktualnego stanu.
